Türkiye’de güncel sürücü belgesi sınıfları M, A1, A2, A, B1, B, BE, C1, C1E, C, CE, D1, D1E, D, DE, F ve G olarak düzenlenir. K sınıfı ise araç sürmeyi öğrenen adaylara eğitim ve sınav sırasında verilen sürücü aday belgesidir. Hangi sınıfın gerekli olduğu aracın motosiklet, otomobil, kamyonet, kamyon, çekici, minibüs, otobüs, traktör veya iş makinesi olmasına; ayrıca ağırlık, güç, koltuk ve römork özelliklerine bağlıdır.
Ehliyet sınıfını seçerken yalnızca aracın günlük hayattaki adına güvenmemek gerekir. Ruhsattaki araç cinsi ve teknik bilgiler esas alınır. “E” harfiyle biten sınıflar genellikle ilgili çekici araca ağır römork veya yarı römork bağlanan birleşik araçları ifade eder.
Motosiklet ehliyet sınıfları: M, A1, A2 ve A
M sınıfı
M sınıfı, iki, üç veya dört tekerlekli motorlu bisikletleri yani mopedleri kullanmak için düzenlenir. M ve A1 için asgari yaş 16’dır. B1, B, F ve motosiklet sınıfları gibi bazı üst sınıflar da M kapsamındaki araçları kullanma yetkisi verir.
A1 sınıfı
A1; silindir hacmi 125 santimetreküpü, gücü 11 kilovatı ve güç/ağırlık oranı 0,1’i geçmeyen iki tekerlekli motosikletler ile gücü 15 kilovatı geçmeyen üç tekerlekli motosikletleri kapsar. A1 belgesiyle M sınıfı araçlar da kullanılabilir.
A2 sınıfı
A2; gücü 35 kilovatı ve güç/ağırlık oranı 0,2’yi geçmeyen iki tekerlekli motosikletler ile gücü 15 kilovatı geçmeyen üç tekerlekli motosikletler içindir. Asgari yaş 18’dir. A2 sahibi M ve A1 kapsamındaki araçları da kullanabilir.
A sınıfı
A sınıfı, sepetli veya sepetsiz iki tekerlekli motosikletler ile gücü 15 kilovatı aşan üç tekerlekli motosikletler için en geniş motosiklet sınıfıdır. A belgesi M, A1 ve A2’yi de kapsar.
A sınıfında genel asgari yaş 20 olmakla birlikte en az iki yıllık A2 deneyimi aranır. 24 yaşını dolduranlarda bu deneyim şartı uygulanmaz. Gücü 15 kilovatı aşan üç tekerlekli motosikletler için 21 yaş şartı vardır.
Otomobil ve hafif araç sınıfları: B1, B ve BE
B1 sınıfı
B1; net motor gücü 15 kilovatı, net ağırlığı 400 kilogramı, yük taşımada kullanılanlarda 550 kilogramı geçmeyen dört tekerlekli motosikletler içindir. Elektrikli araçlarda batarya ağırlığı net ağırlık hesabına katılmaz. Asgari yaş 16’dır ve B1 belgesi M sınıfını da kapsar.
B sınıfı
B sınıfı otomobil ve kamyonet kullanacaklara verilir; asgari yaş 18’dir. B sahibi M, B1 ve F sınıflarındaki araçları da kullanabilir. Uygun eğitim ve sınav şartlarıyla 4.250 kilograma kadar belirli birleşik araçlar için 96 kodlu yetki alınabilir.
B belgesi her motosikleti veya yolcu aracını kapsamaz. Yönetmelikteki özel şartları tamamlayan en az iki yıllık B sahipleri, ticari kullanılanlar hariç olmak üzere Türkiye’de A1 motosiklet yetkisi kazanabilir. B sınıfının ayrıntılı kapsamı için B sınıfı ehliyet hangi araçları kullanabilir rehberine bakabilirsiniz.
BE sınıfı
BE, B sınıfıyla kullanılan araca bağlanan ve azami yüklü ağırlığı 3.500 kilogramı geçmeyen römork veya yarı römork içeren birleşik araçlar için düzenlenir. BE almak için önce B sınıfı belgeye sahip olmak gerekir.
Kamyon ve çekici sınıfları: C1, C1E, C ve CE
C1 ve C1E
C1, azami yüklü ağırlığı 3.500 kilogramın üzerinde olan ve 7.500 kilogramı geçmeyen kamyon ve çekiciler içindir. Asgari yaş 18’dir ve önceden B sınıfı belge gerekir.
C1E; C1 aracına 750 kilogramı aşan römork veya yarı römork bağlanan ve katar ağırlığı 12.000 kilogramı geçmeyen birleşik araçları kapsar. Ayrıca B sınıfı aracın, römork veya yarı römorku 3.500 kilogramı aşan ancak katar ağırlığı 12.000 kilogramı geçmeyen belirli kombinasyonları da C1E kapsamındadır. C1E için C1 deneyimi aranır.
C ve CE
C sınıfı kamyon ve çekiciler için düzenlenir. C sahibi M, B, B1, C1 ve F kapsamındaki araçları da kullanabilir. Asgari yaş 21’dir ve adayın önceden B sınıfı belgeye sahip olması gerekir.
CE, C sınıfı araçlara 750 kilogramı aşan römork veya yarı römork bağlanan birleşik araçları kapsar. CE alabilmek için C sınıfı belge gerekir. Ağır vasıta kullanımında sürücü belgesi dışında mesleki faaliyetin niteliğine göre başka yeterlilik ve belgeler de gerekebilir; sürücü sınıfı tek başına bütün ticari şartları karşılamaz.
Minibüs ve otobüs sınıfları: D1, D1E, D ve DE
D1 ve D1E
D1 sınıfı minibüs kullanacaklara verilir. Asgari yaş 21’dir ve önceden B sınıfı belge gerekir. D1 sahibi M, B, B1 ve F sınıflarındaki araçları da kullanabilir.
D1E, D1 sınıfıyla kullanılan minibüse azami yüklü ağırlığı 750 kilogramı geçen römork bağlanan birleşik araçlar içindir. D1E için önce D1 belgesi gerekir ve asgari yaş 21’dir.
D ve DE
D sınıfı minibüs ve otobüs kullanma yetkisi verir. D sahibi M, B, B1, D1 ve F kapsamındaki araçları da kullanabilir. Asgari yaş 24’tür ve D başvurusu için B sınıfı belge gerekir.
DE, D sınıfındaki araca 750 kilogramı aşan römork bağlanan birleşik araçları kapsar. DE için önce D sınıfı belgeye sahip olunmalıdır ve asgari yaş 24’tür. C ve D grupları farklı taşıma amaçlarına dayandığından, birindeki yetkinin diğer bütün ağır araçları otomatik olarak kapsadığı düşünülmemelidir.
Traktör, iş makinesi ve aday belgesi: F, G ve K
F sınıfı
F sınıfı lastik tekerlekli traktör kullanacaklara verilir ve asgari yaş 18’dir. B, C ve D gruplarındaki çeşitli üst sınıflar da F kapsamını içerir.
G sınıfı
G sınıfı iş makinesi türündeki motorlu araçlar içindir ve asgari yaş 18’dir. Kullanılacak iş makinesinin türü sürücü belgesindeki ilgili kodla sınırlandırılabilir. Bu nedenle “G ehliyeti bütün iş makinelerini kapsar” demek doğru değildir; belge üzerindeki makine koduna bakılmalıdır.
K sürücü aday belgesi
K, normal trafikte bağımsız araç kullanma yetkisi veren kalıcı bir ehliyet sınıfı değildir. Sürücü adayına, yönetmelikteki şartlar içinde eğitim ve sınav sırasında araç kullanabilmesi için sürücü kursu tarafından düzenlenir.
Otomatik vites ve belge kodları neden önemlidir?
Aynı sınıf harfi herkese tamamen aynı kullanım yetkisini vermeyebilir. Otomatik vitesli araçla eğitim ve sınavı tamamlayanların belgesindeki 104 kodu, yetkiyi yalnızca otomatik vitesli araçlarla sınırlar. Sağlık koşulları, uyarlanmış araç gereksinimleri ve belirli araç yetkileri de başka kodlarla gösterilebilir.
Engelli sürücüler için artık ayrı bir H sınıfı kullanılmaz. Kişiye uygun araç, tertibat ve kullanım şartları mevcut sınıf ile belge üzerindeki kodlar üzerinden belirlenir. Araç seçerken yalnızca ön yüzdeki sınıfa değil, belgenin arka yüzündeki kısıtlamalara da bakılmalıdır.
Doğru ehliyet sınıfı nasıl seçilir?
- Aracın ruhsattaki cinsini ve kullanım amacını kontrol edin.
- Azami yüklü ağırlık, motor gücü, koltuk sayısı ve römork bilgilerini inceleyin.
- İstenen sınıf için yaş ve önceki belge deneyimi şartlarını doğrulayın.
- Otomatik vites veya sağlıkla ilgili kısıtlama kodlarını hesaba katın.
- Ticari kullanım varsa sürücü belgesi dışındaki mesleki şartları ayrıca araştırın.
Hangi sınıfa başvuracağınızı belirledikten sonra kurs kaydı, teorik eğitim, e-Sınav, direksiyon eğitimi ve belge başvurusunun sırasını ehliyet nasıl alınır rehberinde bulabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
En yaygın otomobil ehliyeti hangisidir?
Otomobil ve kamyonet için temel sınıf B’dir. Aracın römorku, ağırlığı veya belge üzerindeki otomatik vites kısıtlaması ayrıca değerlendirilmelidir.
A2 ehliyet bütün motosikletleri kullanabilir mi?
Hayır. A2 için 35 kilovat güç ve 0,2 güç/ağırlık oranı sınırı vardır. Bu sınırların üzerindeki iki tekerlekli motosikletler için A sınıfı gerekir.
Kamyon ve otobüs aynı ehliyetle kullanılabilir mi?
Genel olarak hayır. Kamyon ve çekiciler C grubu, minibüs ve otobüsler D grubu altında düzenlenir. Bir sınıfın kapsadığı alt sınıflar yönetmelikte ayrıca gösterilir.
Ehliyetteki E harfi neyi ifade eder?
BE, C1E, CE, D1E ve DE sınıflarında E, ilgili çekici araçla belirli ağırlık sınırlarını aşan römork veya yarı römorklu birleşik araç yetkisini gösterir. Her E sınıfının kendi ağırlık ve önceki belge şartı vardır.
Eski tip ehliyetlerin kapsamı aynı mıdır?
Eski tip belgelerin yeni sınıflara dönüşümünde kazanılmış haklara göre farklı karşılıklar bulunabilir. Güncel başvuru veya araç kullanma değerlendirmesinde yeni belgedeki sınıflar ve kodlar esas alınmalı; eski belgeye ait haklar NVİ kayıtlarından doğrulanmalıdır.
Bir yanıt yazın